Temel Güçlendirme Nedir?

Farklı amaçlar için kullanılabilen temel güçlendirme, bir bina dayanıklılığı artırma yöntemidir. Binanın yük taşıması yetersizse ya da bina temelinde genişleme yaptırılmak isteniyorsa bu yöntemi gönül rahatlığıyla kullanabilirsiniz. Bu işlemi yaparak eski ve yeni düzenlemeler birbiriyle uyumlu hâle getirilir. Genişletme işlemiyse bu sürecin en sık tercih edilen yöntemlerindendir. Bu işlem sayesinde bina güçlendirme uygulamalarını kolay bir şekilde yaptırabilirsiniz.

Günümüzde temel güçlendirme yöntemleri, binaların ihtiyacına göre şekillenir. Bundan dolayı çalışmalar başlamadan önce bir plan yapılması en doğrusu olacaktır. Hazırlanan plana göre binanızın güçlendirilmesi için gerekli çalışmalara başlanır. Çoğunlukla birkaç ay içerisinde bu çalışmalar sonlanır. Çalışmalar bittikten sonra binanızın daha güvenli olacağına emin olabilirsiniz. Çalışmalar yapılırken uzman ekiplerden yardım almak ise son derece önemlidir. İşin uzmanı olan kişiler, bina üzerindeki hasarları tespit edebilir. Aynı zamanda bu hasarları en kısa sürede ve maliyeti en düşük olacak şekilde düzenlemesini gerçekleştirebilir. Ek olarak bina güçlendirmesi yapmak isteyen kişilere de gerekli bilgilendirmeleri yapabilir.

Temel Güçlendirme Neden Yapılır?

Güçlendirme, binalarında derin çatlaklar bulunan ve eski bina olarak sayılabilecek binalar için yaptırılması gereken bir çalışmadır. Özellikle de depreme karşı önlem almak isteyen kişiler güçlendirme çalışmalarını mutlaka yaptırmalıdır. Deprem bölgesinde olan Türkiye’deki binalar için bu işlem ayrıca önemlidir. Son zamanlardaki kurallarla birlikte güçlendirme yapan kurumlar yanında kişilerin sayısı da oldukça artmıştır. Deprem önlemlerinin yanı sıra binasının daha güvenli ve uygun olmasını isteyen bina sahipleri de bu uygulamayı kullanırlar. Temel güçlendirme uygulaması, bina yapısının yeterli olmadığı ve yüklenme problemleri oluşması durumunda tercih edilir. Bunlara ek olarak eski ve yeni yapıların birbirlerine kaynaştırılması için de bu uygulama bina sahipleri tarafından tercih edilir. Perde duvar ya da çerçeveleme sistemleri ile yapılması gereken işlemler tamamlanır.

Temel Güçlendirme Ne Kadar Sürede Yapılır?

Eski yapılar ile temel güçlendirme çalışmalarınınuyum sağlaması gereklidir. Bundan dolayı bu işlemler yapılırken hassas davranılması gereklidir. Çalışmayı tamamlamak için uzman ekiplerle çalışmak en doğrusu olacaktır. Aynı zamanda uzman kişiler diğerlerine kıyasla çalışmaları daha kısa sürede bitirebilir. Ancak güçlendirme çalışmalarında belli noktalar hem çalışmanın süresini hem de fiyatını etkileyebilir.

Binanın yaşı, temelin dayanıklılığı ve kolonların durumu dikkat edilmesi gereken ilk kriterlerden. Bu kriterlerin belirlenmesi için çalışmalar başlamadan önce uzman ekipler alan taraması yaparlar. Birkaç gün içerisinde biten bu çalışmaların sonucunda raporlar güçlendirme uzmanlarına ulaşır ve kullanıcılara belirli bir fiyat verilir. İhtiyaç dahilinde güçlendirme işleminin yanı sıra kolon ve kiriş güçlendirme işlemleri de yapılmalıdır. Bu işlemler de fiyatların içerisine dâhil edilir.

Temel Güçlendirme Yöntemleri

Yapım aşamasında bilgi ve tecrübeye ihtiyaç duyulan alanlardan biri de temel güçlendirmedir. Yapılması gerekenlerin yapılmaması ya da yanlış yapılması durumunda, geri dönüşü olmayan sorunlar ortaya çıkabilir. Diğer yandan bu çalışma yöntemleri halihazırda içerisinde bulunduğu duruma göre değişiklik gösterebilir. Yani yapının durumuna göre tercih edilmesi gereken en doğru güçlendirme yöntemi seçilir. Güçlendirmede kullanılan methodlar aşağıdaki gibidir:

• Kolon mantolama
• Eski ve yeni betonların kaynaştırılması
• Mantolama ya da gömlek geçirme
• Kanat ekleme
• Çelik mantolama
• Betonarme mantolama
• Epoksi enjeksiyon

Betonarme binaların güçlendirme işlemlerinde çoğunlukla beton, çelik ve karbon fiber malzemeler kullanılır. Güçlendirme işleminde kullanılan malzemelerin hem avantajları hem de dezavantajları bulunur. Örnek olarak eski betonarme yapı kolonu için çelik malzeme kullanmak avantajlı olurken burada beton kullanmak oldukça dezavantajlıdır. Güçlendirme çalışmaları için kullanılan fiberbond adı verilen uygulamalar bina güçlendirme yönetmeliğinin onayladığı yöntemlerdendir. Karbon fiber kolona sarıldığında çelik ile eşit oranda güçlendirme sunar. Aynı zamanda karbon fiber güçlendirmesi bu işlemler arasında en hızlı güçlendirme çözümlerindendir. Böylece bina güçlendirme işlemlerinin süreleri büyük ölçüde azalmış olur. Bu noktada, karbon fiber malzemelerin kullanımı, özellikle karbon kumaş donatı tekstili ve karbon mesh donatı tekstili gibi ürünlerle ön plana çıkar. Karbon kumaş donatı, esnek yapısı ve hafifliği ile kolay uygulanabilirken, karbon mesh donatı, özellikle kolon ve kirişlerin güçlendirilmesinde etkili bir çözüm sunar. Bu sayede her iki ürün de betonarme yapıların güçlendirilmesinde önemli bir rol oynayarak yapıların dayanıklılığını ve güvenliğini artırır.

FRP Nedir?

Fiber takviyeli plastikler ifadesi daha çok kısaltması olan FRP ile adlandırılır. FRP, elyaflarla fazladan güçlendirilen bir kompozit malzemedir. FRP ana olarak iki bileşenden oluşur. Bunlar reçine ve liftir. FRP güçlendirme çeşitli sektörlerde kullanılır. En çok inşaat sektöründeki uygulamalarıyla ön plana çıkar. Bu malzemenin en gelişmiş ve çok kullanılan uygulaması beton yapıların onarımı ve güçlendirilmesindedir. Sertleşme süresi belli şartlara göre değişkenlik gösterebilir. Ortalama oda sıcaklığında 14 saatte sertleşir. FRP, matris ve fiber adlı iki maddenin kombinasyonundan oluşur. Matris, polyester ve epoksi reçineleri gibi maddelerden oluşur. Bu malzemeleri kullanarak bina güçlendirme işlemlerinde geliştirmeler yapılabilir. Fiberin FRP’ye olan yardımı ise yeterli mekanik gücü sağlamaktır. Matris mekanik taşıma rolünü üstlenmez. Bunun yerine elyafları bozulmalardan ve çevreden korur. Matrisin bir diğer kullanım alanı da basınç içerisindeki elyafın bükülmesini kontrol etmesindendir.

FRP liflerinin üretkenliği de belirli faktörlerin etkilerine göre değişebilir. Bu faktörler şu şekildedir:

• FRP’nin lif türü
• FRP’deki lif içeriğinin yüzdesi
• Fiberin FRP içerisindeki yeri
• Isı transferi

Yukarıdaki faktörler kayma dayanması, yorulma ve elektrik dayanımında oldukça etkilidirler. Aynı zamanda ekonomik olarak da faktörlerin üzerinde doğrudan etkili olduğu için ürünün fiyatını büyük oranda değiştirebilir.

Temel Güçlendirme Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

Mantolama ya da kolon güçlendirmesi işlemleri yapılmak istendiğinde fiyatlandırmada farklılıklar oluşabilir. Bu işlemlerin yapılması için mülk paydaşlarının onayı gereklidir. Binalarda çatlak veya hasarlar söz konusuysa, mutlaka belediye ve bakanlıklardan randevu alınmalıdır. Bina temel güçlendirme çalışmaları yük taşıma yeterliliğini artırma, yeni bir temel oluşturma ya da temelin genişletilmesi amacıyla yapılmaktadır. Bu uygulamaların her birinin ihtiyaç duyduğu gereklilikler farklıdır. Ayrıca eski binanın temelinde hatalar ya da eksiklikler varsa bunlar için de fazladan işlemler yapılması gerekecektir. Bu uygulamaların maliyeti binanızın durumuna göre farklılık gösterir. Perde duvar kullanmak, kolonlardaki ek kafes ihtiyacı, mantolama ve temel genişletme durumları da fiyatı etki edecektir. Durum böyleyken güçlendirme işlemleri için uzman ekiplerden yardım almak oldukça faydalıdır. Aksi takdirde binanızın hâlihazırda bulunan durumundan daha kötü sonuçlar ortaya çıkabilir.

Temel Güçlendirme Nasıl Yapılır?

Modern inşaat sektöründe temel güçlendirme yapmadan önce bazı işlemlerin yapılması gereklidir. İlk olarak güçlendirme yapılacak binanın temelinde yapılıp yapılmadığı tespit edilir. Sonrasında binadan beton ve demir numuneleri alınır. Bu adımlardan sonra program dahilinde bazı testler uygulanır. Örnek olarak, deprem dayanıklılığını artırmak için yapılan güçlendirme çalışmalarında çeşitli deprem şiddetleri uygulanarak betonun dayanıklılığı öğrenilir. Bu çalışmaların sonucunda uzman ekip tarafından hangi tür bir bina güçlendirilmesi yapılacağına karar verilir. Hasar bulunmayan binalarda da güçlendirme çalışmaları yapılabilir. Bunun amacı binanın performansını artırmaktır. Bu çalışmaları düzenlemek ve organize etmek tecrübe ve bilgi ister. Bu işlemler amatör kişiler tarafından yapıldığında yalnızca yapısal riskler artar.

Önceki yazımıza https://www.carbonier.com/blog/depreme-dayaniklilik-testi-nedir linkinden ulaşabilirsiniz.